Η μασχαλιαία κοιλότητα περιλαμβάνει διάφορα ανατομικά στοιχεία, κυρίως λεμφαδένες και λεμφαγγεία, λίπος, αρτηρίες, φλέβες και νεύρα. Παθολογικές καταστάσεις που αφορούν την μασχάλη θα μπορούσαμε δυνητικά να έχουμε για όλες αυτές και άλλες πολλές δομές που αφορούν τον συγκριμένο χώρο. Έτσι, λοιπόν, εκτός από μυοσκελετικά άλγη, θρομβώσεις ή φλεγμονές αγγείων και νευροπαθητικούς πόνους, είναι πιθανό, μία παθολογική κατάσταση να αφορά τους λεμφαδένες της μασχάλης. Η μασχαλιαίοι λεμφαδένες, όπως λέγονται, παροχετεύουν τη λέμφο από το σύστοιχο άνω άκρο και συνήθως το σύστοιχο ημιθωράκιο, συμπεριλαμβανομένου του μαστού. Φλεγμονές από λοιμώξεις, αυτοάνοσα νοσήματα και κακοήθειες μπορεί να τους επηρεάσουν.

   Οι μασχαλιαίοι λεμφαδένες απεικονίζονται με υπερηχογράφημα, με αξονική ή μαγνητική τομογραφία και με PET(positron emission tomography). Η εξέταση εκλογής  είναι το υπερηχογράφημα, καθώς εκτός από την αγγείωση και την αιμοδυναμική συμπεριφορά των λεμφαδένων εξετάζονται και άλλα χαρακτηριστικά των λεμφαδένων, που μας βοηθά να τους κατατάσσουμε σε φυσιολογικούς, αντιδραστικούς ή ύποπτους για κακοήθεια.

   Σε περιπτώσεις  κακοήθειας του μαστού, εφαρμόζονται επεμβατικές μέθοδοι στη μασχάλη. ο κύριος λόγος είναι η σταδιοποίηση της νόσου. Οι συνήθεις πρακτικές αφορούν τη βιοψία του φρουρού λεμφαδένα και των ύποπτων κλινικά λεμφαδένων και τη λεμφαδενεκτομία. Σε επιβεβαιωμένο καρκίνο του μαστού, με βάση τις διεθνείς κατευθυντήριες οδηγίες, θα πρέπει να εξετάζεται η μασχάλη και αν υπάρχει κλινικά αρνητική για κακοήθεια μασχάλη (κλινικά εννοούμε με την ψηλάφηση και την απεικόνισή του), να προχωρούμε σε σήμανση του φρουρού λεμφαδένα και βιοψία του. Η σήμανσή τους για το χειρουργείο αφορά διάφορες μεθόδους όπως με έγχυση προεγχειρητικά μπλέ χρωστικής, ραδιενεργού τεχνητίου, πράσινου της ινδοκυανίνης ή  υπερμαγνητικού οξειδίου του σιδήρου. Αν από την ταχεία βιοψία ο φρουρός βγει αρνητικός για κακοήθεια, η σταδιοποίηση της μασχάλης σταματάει εκεί, αν όμως βγει θετικός, τότε ο χειρουργός μαστού οφείλει να προχωρήσει σε λεμφαδενεκτομία μασχάλης. Αντίθετα επί κλινικά ύποπτης  για κακοήθεια μασχάλης, γίνεται βιοψία των ύποπτων λεμφαδένων προεγχειρητικά και σήμανσή τους  με ειδικά clips. Αν βγουν αρνητικοί από την βιοψία βιοψίζουμε χειρουργικά τον φρουρό λεμφαδένα όπως αναφέρθηκε παραπάνω. Σε περίπτωση όπως που βγουν θετικοί ακολουθείτε ένας άλλος πιο σύνθετος αλγόριθμος, ο οποίος εξαρτάται από τον αν θα λάβει νεοεπικουρική χημειοθεραπεία ο ασθενής. 

   Κάθε όμως παρέμβαση που κάνουμε στο σώμα μας έχει και πιθανές επιπλοκές, με το πιο συχνό από αυτές να είναι το λεμφοίδημα με  ποσοστά επίπτωσης, τα οποία διαφέρουν από κέντρο σε κέντρο.  Όπως και να έχει, σήμερα, η  χειρουργική της μασχάλης, έχει μειούμενη εφαρμογή και γίνεται συνεχώς όλο και λιγότερο επεμβατική. Παρ’ όλα αυτά,  θα πρέπει πάντα να θυμόμαστε ότι κάθε περίπτωση είναι μοναδική, δεν υπάρχει τίποτα το απόλυτο σε σύσταση και πολύ περισσότερο στις παθήσεις μαστού και ότι πάντα θα πρέπει όλα μας τα ερωτηματικά να συζητούνται με τον θεράποντα ιατρό μας.

Η ανοσοθεραπεία συμμετέχει στην αντιμετώπιση του καρκίνου του μαστού, ενεργοποιώντας το ανοσοποιητικό  σύστημα του οργανισμού, ώστε να καταστρέψει τα καρκινικά κύτταρα.

  Το pembrolizumab είναι επί του παρόντος εγκεκριμένο για τη θεραπεία ορισμένων ασθενών με πρώιμο ή μεταστατικό τριπλά αρνητικό καρκίνο μαστού.

   Αν και αποτελεσματική  η ανοσοθεραπεία είναι πολύ αποτελεσματική σε συνδυασμό βέβαια με χημειοθεραπεία, μπορεί να προκαλέσει αρκετές παρενέργειες.

·       Δερματική τοξικότητα

·       Ηπατική τοξικότητα

·       Δυσλειτουργία του θυρεοειδούς αδένα ή/και της υπόφυσης

·       Πνευμονίτιδα

·       Διαταραχές από το γαστρεντερικό σύστημα όπως ναυτία, έμετοι, διάρροιες, κολικοί εντέρου

·       Μυαλγίες, αρθραλγίες, αρθρίτιδες, αίσθημα κόπωσης, εμπύρετο

   Σε οποιαδήποτε περίπτωση, η εξέταση των ασθενών αυτών, σε τακτική βάση, είναι πολύ σημαντική. Πάντα θα πρέπει η συμπτωματολογία από παρενέργειες φαρμάκων να αξιολογούνται, ανάλογα με τη βαρύτητά τους να δίδεται η κατάλληλη αγωγή, κατά περίπτωση, και ουδέποτε να διακόπτεται μία θεραπεία, χωρίς να υπάρχουν ενδείξεις και χωρίς συζήτηση με τον θεράποντα ιατρό.

   Η ακτινοθεραπεία αποτελεί μία από τις βασικότερες θεραπευτικές μεθόδους  αντιμετώπισης του  καρκίνου του μαστού. Τα τελευταία χρόνια αποδείχθηκε, ότι η συμβολή της δεν εξαντλείται στη βελτίωση του τοπικού ελέγχου της νόσου, αλλά και στην αύξηση της επιβίωσης των ασθενών.

Πότε κάνουμε ακτινοβολίες;

   Οι κύριοι λόγοι να κάνει, μία γυναίκα με καρκίνο μαστού, ακτινοθεραπεία είναι κυρίως το μεγάλο μέγεθος του όγκου (μη χειρουργήσιμο),  μετεγχειρητικά έπειτα από χειρουργεία διατήρησης μαστού και σε περίπτωση διήθησης  των λεμφαδένων της μασχάλης.

Πόσο καιρό διαρκούν οι θεραπείες αυτές;

   Στις μέρες μας, οι περισσότεροι ακτινοθεραπευτές εφαρμόζουν δύο κυρίως  σχήματα ακτινοθεραπείας , το κλασσικό και το βραχύ που άρχισε να εφαρμόζεται τα τελευταία χρόνια.   Παραδοσιακά η δόση της ακτινοθεραπείας  ήταν τα 50Gy σε 25 συνεδρίες. Τις τελευταίες 2 δεκαετίες, όμως, έχουν συσσωρευθεί πολλά δεδομένα από μεγάλες προοπτικές τυχαιοποιημένες μελέτες, οι οποίες διερεύνησαν πιο σύντομα σχήματα και τα αποτελέσματα έδειξαν αντίστοιχο τοπικό έλεγχο και παρόμοιο ή και ανώτερο κοσμητικό αποτέλεσμα συγκριτικά με την κλασική μέθοδο. Αυτά τα σχήματα μπορεί να ολοκληρώνονται ακόμα και μέσα σε πέντε ημέρες. Προτιμώνται σε συγκεκριμένους ασθενείς με κατάλληλη ανατομία (κυρίως το μέγεθος μαστού). Δεν εφαρμόζονται όταν υπάρχει μετεγχειρητικό οίδημα στον μαστό, φλεγμονή ή άλλες επιπλοκές, και σε ασθενείς με εμφυτεύματα μαστού για κοσμητικούς ή επανορθωτικούς λόγους. Αυτές οι ασθενείς διατρέχουν μεγαλύτερο κίνδυνο για απώτερη ίνωση και κατώτερο κοσμητικό αποτέλεσμα και συνήθως παραπέμπονται για ακτινοθεραπεία με το κλασικό σχήμα των 25-30 συνεδριών.

Υπάρχουν επιπλοκές;

   Η ακτινοθεραπεία προκαλεί βλάβες κυρίως σε κύτταρα που πολλαπλασιάζονται ταχέως, όπως είναι τα καρκινικά, καταστρέφοντάς τα. Παρόλα αυτά, η ακτινοβολία μπορεί να προκαλέσει καταστροφή ή δυσλειτουργία και των παρακείμενων υγειών ιστών, όπως είναι το δέρμα, η καρδιά, οι πνεύμονες και ο οισοφάγος. Στις μέρες μας, με την ραγδαία και ολοένα εξελισσόμενη τεχνολογική υποστήριξη, οι κίνδυνοι αυτοί σχεδόν μηδενίζονται, με μοναδική πλέον παρενέργεια την μετακτινική δερματίτιδα.

   Οι παρενέργειες της ακτινοθεραπείας στο δέρμα γίνονται εμφανείς συνήθως 1 με 2 εβδομάδες από την έναρξή της.  Παρότι βελτιώνονται σε 1-2 εβδομάδες από το τέλος των ακτινοβολιών, υπάρχει το ενδεχόμενο επανεμφάνισης παρόμοιων παρενεργειών, που οδηγούν σε μελάγχρωση και λέπτυνση της επιδερμίδας, κατάσταση που ονομάζεται χρόνια ακτινοδερματίτιδα.

Τι θα πρέπει να προσέχουμε;

1)    Συμβουλευτείτε τον ιατρό σας, για εφαρμογή ενυδατικών κρεμών

2)    Κρατείστε το δέρμα σας καθαρό και στεγνό

3)    Αποφύγετε ερεθιστικούς παράγοντες, όπως αρώματα

4)    Αποφύγετε τις ακραίες θερμοκρασίες

5)    Προτιμήστε φαρδιά ρούχα

6)    Αποφύγετε την  έκθεση του ακτινοβολημένου δέρματος στον ήλιο

7)    Ελέγχετε καθημερινά το δέρμα σας